SAKIZ

Sakız, çiklet ya da ciklet, çiğnemek için tabletler veya kısa şeritler halinde hazırlanan şekerli ve şekersiz bir maddedir. Çiklet sözcüğü aslında ABD'li Cadbury Adams firmasının ürettiği Chicklets marka sakızlardan dolayı Türkçe'ye yerleşmiştir.

Manilkara zapota adlı ağaçtan elde edilen lateks kimyasal yollarla temizlenir. Temizlenen lateks maddesine şeker, nişasta ve koku verici maddeler konularak modern usüllerle sakız yapılır.

Eski Yunanlıların ve Kızıldereliler'in ağaçlardan elde ettikleri sakızları baharatlayarak çiğnedikleri bilinir.

Türk Gıda Kodeksi sakız tebliğinde sakız; sakız mayası, diğer bileşenler, izin verilen katkı ve aroma maddeleri ile tekniğe uygun olarak şekerli ve şekersiz hazırlanan ürünler olarak tanımlanır.

Sakız, Türkiye’de üç cins olarak üretilir:

Şekersiz sakızlar: Hiçbir tatlandırıcı içermeyen bu tür sakızlar yalnız Türkiye’de üretilip tüketiliyorlar. Bu sakızların kaynağı, Osmanlılara dayanan damla sakızı çiğneme geleneğidir.

Şekerli sakızlar: Şeker ilavesiyle üretilen sakızlar.

Tatlandırıcılı sakızlar: Yeni nesil sakızlar olup, şeker içermezler. Şeker yerine doğal ve yapay tatlandırıcılar kullanılır.

Sakızlar genel olarak naneli, yeşil naneli ve muhtelif meyve aromalı olarak üretilirler. Sakıza ait Gümrük Tarife İstatistik ve Pozisyon numarası (GTİP) 17 04 10'dur.

Sakızın genel olarak diş hekimliği literatürüne girmesiyle birlikte kullanım amacı değişmiştir. Ara öğünlerden sonra gerek nefesin tazelenmesi gerekse ağız-diş sağlığına olan olumlu etkileri nedeniyle kullanım sıklığı artmıştır.

Günümüze kadar yapılan birçok klinik çalışma ile kanıtlanan faydaları kısaca şöyle açıklanmaktadır:

Tükürük miktarını arttırarak, yiyecek artıklarının ağızdan kolayca uzaklaştırılmasını sağlar. Yemeklerden sonra ağızda oluşan asitleri engellemeye ve ağızdaki ideal pH seviyesini korumaya da yardımcı olur. Ayrıca dişler üzerinde birikerek, dişeti hastalıklarına ve diş çürüklerine neden olan dental plak miktarını azaltmaya yardımcı olur. Ksilitol ihtiva eden sakızların ağız içerisinde bulunan ve çürüğe neden olan mikroorganizma sayısını azaltması nedeniyle Ksilitol'lü sakız kullanımı koruyucu diş hekimliği programlarına alınmıştır.